From Blog

Is dat duidelijk?

Of je nu een strip maakt, een gedicht voordraagt of een webtekst redigeert, je wilt dat de lezer begrijpt waar je het over hebt. Maar daar komt heel wat bij kijken.

Zo moet je als striplezer weten dat een blok hout met een zaag erin betekent dat iemand ligt te slapen; dat een gedicht over slaap ook kan gaan over de dood (maar niet altijd); en dat je op internet voor meer informatie kunt klikken op een onderstreepte tekst (tenzij het een dode link is).

Als je de taal van strip, gedicht of internet niet begrijpt, gaat er van alles langs je heen. Dit geldt al helemaal als je de omgangstaal niet spreekt.

Nederlandse les
Dat merk ik wekelijks want sinds kort geef ik Nederlandse les aan migranten. De meesten van mijn negen cursisten zijn hier nog niet zo lang. Ze spreken weinig Nederlands. Hoe leg je ze dan bijvoorbeeld het verschil uit tussen ‘je’ en ‘u’?

Letterlijk met handen (en voeten). Bij ‘je’ spreid ik mijn armen en doe alsof ik iemand omhels: ‘je’ zeg je tegen vrienden, tegen mensen die je kent. Spreek je iemand aan met zijn voornaam, dan gebruik je ‘je’.

Bij ‘u’ steek ik mijn hand zakelijk uit alsof ik iemand de hand schud. Ik kijk formeel en geef een knikje: ‘u’ zeg je tegen onbekenden, tegen mensen die je aanspreekt met ‘meneer’ of ‘mevrouw’.

Ik deel een vel papier uit met daarop foto’s van mensen die elkaar begroeten. De vraag luidt: ‘Hoe spreken deze mensen elkaar aan?’ Ik merk tijdens het maken van de opdracht dat de cursisten het doorhebben. Hoewel ik het antwoord al weet, vraag ik na de bespreking van de foto’s of het zo duidelijk is.

Achter in de klas steekt H. uit Somalië aarzelend zijn hand op. ‘Wat betekent dat: “duidelijk”?’


Ik geef iedere week Nederlands aan migranten bij stichting Intercity in Nijmegen.

Voornemens vanuit de hangmat

Meer schrijven, meer sporten, weer muziek maken, minder tv kijken, vroeger naar bed, me niet meer opwinden over onzin op mijn werk. Dit zijn een paar van mijn zomervakantievoornemens.

Tijdens vakanties maak ik meestal een tussenstand op van mijn leven. Niet direct aan het begin van mijn vakantie. Want dan zit ik met mijn neus tegen de ruit van de dag gedrukt. Pas na een paar weken heb ik zoveel afstand dat ik nog steeds door het glas kan turen maar ook dat ik – vanuit de juiste hoek – mezelf zie weerspiegelen.

Beleefdheid of eerlijkheid
Ik probeer dan te onderzoeken hoe het gaat met mij en met de mensen om me heen. (Ik realiseer me dat de beleefdheid gebiedt dat ik mezelf als laatste noem. Maar de eerlijkheid voert nu even het hoogste woord.)

Daaruit volgen ideeën over de manier waarop ik zou willen dat het ging. Zie de opsomming aan het begin van dit stukje. Ik stel me voor hoe sommigen dit lijstje zien en meewarig het hoofd schudden bij zoveel overmoed.

Waarheid of grootspraak
Ik zou graag ‘jeugdig’ toevoegen aan de vorige zin. Maar inmiddels weet ik wel beter. Het opstellen van overmoedige ambities is in mijn geval niet gebonden aan leeftijd maar aan karakter.

Begin januari is het volgende moment van reflectie. Tot die tijd kunnen jullie op dit blog controleren of mijn ambitie ‘meer schrijven’ waarheid wordt of toch grootspraak.

 

Je vindt iedere donderdag een blog van mijn hand op StripSter.

Geen Asterix voor mijn dochter

Niet op je stoel staan! Blijf van de stereo af! Spuug die steentjes uit! Opvoeden van een klein meisje gaat met liefde en verboden. Dat laatste is soms nodig om haar te beschermen, soms om je spullen te beschermen en soms omdat we iets nou eenmaal zo doen.

Jammer genoeg leer je ‘hoe we dingen nou eenmaal zo doen’ niet alleen van je liefhebbende ouders maar ook op de crèche, in de stad, op tv en uit boekjes. Dat roept de vraag op wat goed is voor haar. Bijvoorbeeld, welke strips mag ze lezen?

Geen Asterix en Obelix want die zijn enorm kortzichtig. Ze meppen iedere Romein met een molenwiek naar de zon, puur en alleen omdat hij een Romein is. Ze tonen geen enkele interesse in de individualiteit van de Italiaan die ze treffen.

Mañana
Lucky Luke kan ook niet vanwege alle stereotypen. Mexicanen willen alleen maar uitstellen tot mañana en slapen; Aziaten hebben allemaal een wasserette; alle vrouwen zijn rondborstig; en koetsiers kunnen bijna alleen maar aardappelen met spek bereiden.

Niet alleen bij Lucky Luke spelen vrouwen een bijrol. Ook in Smurfenland woont maar één vrouw (ook nog eens gemaakt door een man, gelukkig niet naar zijn evenbeeld). En ook bij Kuifje zijn vrouwen schaars. Over de houding van deze reporter tegenover de inheemse bevolking van Congo is zelfs een rechtszaak gevoerd.

´Opgepast! Onverantwoordelijken aan het werk´
´Opgepast! Onverantwoordelijken aan het werk´

Puberteit

Calvin and Hobbes, Mafalda en Peanuts mogen ook wegblijven. Ik voel niet de behoefte om mijn meisje van dergelijke mondige voorbeelden te voorzien. Die puberteit komt toch wel.

Gesmijt met bakstenen (ZIP) tegen het hoofd van Krazy Kat (POW) is dan wel geen Mortal Kombat, maar het blijft geweld. En van Guust kan ze inspiratie opdoen voor nog inventievere sloopacties. Het sociaal onaangepaste gedrag van Lambik en Donald Duck wil ik ook niet aanmoedigen.

Krazy KatWat blijft er dan over? Ik kan maar één strip bedenken: Jan, Jans en de kinderen. Daar kan ik niets schadelijks voor de jeugd in ontdekken. Deze strip kent geen geweld, racisme, seksisme of vandalisme. Er doen geen heethoofden, opscheppers of ruziezoekers mee.

Probleempjes en conflictjes
Het gaat om een braaf gezinnetje met brave gezinsleden die wat persoonlijke probleempjes hebben en wat milde maatschappelijke conflictjes doorstaan. Deze hoeksteen van de samenleving komt er altijd weer zonder kleerscheuren of ernstig letsel doorheen. En ze leefden nog lang en gelukkig, oogjes dicht, snaveltjes toe en morgen gezond weer op.

Ik hoop natuurlijk dat mijn dochtertje net zo zorgeloos zal opgroeien als Karlijn en Catootje. Maar ik hoop ook dat haar strips worden bevolkt door karakters met een minder gelukkige jeugd. Ik ben van al die beeldverhalen ook geen moordlustige, racistische vrouwenhater geworden. Dus wat kunnen foute strips nu eigenlijk aanrichten? Het zijn geen computergames.

Hooikoorts is voor stadse watjes

Alleen stadsmensen hebben hooikoorts. Van die types die bij de geur van koeien denken aan hun laatste vakantie; die een rat aanzien voor een muis; die het grappig vinden om Borculoooo te zeggen en coooolaaaa; die boeren alleen kennen van Yvon Jaspers.

Ik heb tot mijn elfde in de Achterhoek gewoond. Daar leefde ik weliswaar in een klein stadje maar wel praktisch naast het weiland. Ik kan me niet herinneren dat iemand daar hooikoorts had.

Via Deventer en Groningen ben ik in Nijmegen beland waar ik nu bijna een decennium woon. Een paar jaar geleden in mei begonnen mijn ogen te tranen. Niesbuien kwamen en gingen maar niet weg. Dat alles heb ik een paar seizoenen genegeerd: ‘Er is niets aan de hand, hoor. Echt niet.’

Inmiddels heb ik me erbij neergelegd dat ook ik hooikoorts heb. Braaf slik ik mijn pilletjes zodra ik rond Pinksteren mijn neus voel kriebelen en de eerste traantjes heb geplengd. Hooikoorts is dus toch niet alleen iets voor stadse watjes. Of ben er zelf een geworden?


Deze blog verscheen eerder op
Nijmegen Direct.

Hoe ik de bolletjestrui eraf reed

Na mijn ontluisterende ervaring tijdens Limburgs Mooiste 2011 had een half jaar niet naar mijn racefiets omgekeken. In februari van dit jaar heb ik hem weer uit de schuur gehaald en ben gaan trainen. Want op 2 juni zou ik met een succesvol Limburgs Mooiste de vorige editie doen vergeten.

Niek tijdens Limburgs Mooiste 2012
Niek op de Liemerseberg

En het was compleet anders: mooi weer, goed gezelschap en amper last van mijn knie.

Het sportieve hoogtepunt: hoe ik voor de camera van L1 de bolletjestrui bergop voorbij reed.

Bekijk hieronder een fotoverslag. Bij L1 kun je de bewegende beelden zien (ongeveer vanaf minuut 14).

De bolletjestrui, een wandelaar en onze held in de achtergrond
L1 wil weten waarom hij de bolletjestrui heeft aangetrokken.
Boven op de Gulpenerberg met onze held links voor de bolletjestrui

Dit antwoordde de bolletjestrui aan L1: ‘Ik geef anderen hiermee een beter gevoel, dat ze de bolletjestrui inhalen op de berg.’

Klaar voor het EK? (checklist)

  • oranje T-shirt
  • oranje sjaal
  • oranje vlaggetjes
  • bier
  • chips
  • bitterballen
  • mening over Van Persie of Huntelaar
  • sterke mening over Bouma (niet vergeten: hoofd schudden, met ogen rollen en zuchten)
  • eerste couplet van het Wilhelmus uit het hoofd geleerd
  • dat andere couplet op een kaartje bij de hand
  • vrienden
  • groot scherm
  • tijdelijke mening over de politieke situatie in de Oekraïne

Aftrappen maar!